Shqiptarët në SkandinaviAlbanord.com

Dy Arbëresh i sollën Kroacisë dy shpërblime

Ivica Mateshiqi dhe Bernard Kotllari për opinionin shqiptar të Kosovës dhe më gjerë  nuk janë emra të panjohur, pasi që për ta ka pasur shkrime në shtypin e përditshëm e javor të Kosovës dhe jashtë saj.

Para dy viteve, këta dy arbëreshë të njohur të jetës kulturore artistike të Zarës,  i fituan dy shpërblime  në festivalin e 19 të filmit ushtarak- dokumentar “Populli dhe ushtria”, të mbajtur më16. 11.2008 në Braccano (Itali). Filmi i bashkautorëve arbëreshë “Zadar-Maslenica 1993”, që e kishte përfaqësuar Kroacinë, nderohet  me shpërblimin e parë plakatën “Populli dhe ushtritë” në kategorinë historike, si dhe shpërblim për tekstin më poetik. Suksesi i tyre u arrit  në një konkurrencë të  fortë,  pasi që në këtë festival  kishin konkurruar  më se 50 shtete me nga disa filma. Filmi  i tyre i ishte kushtuar betejës së famshme të Maslenicës, (1993). Skenarin e këtij filmi e ka shkruar pjesëmarrësi i kësaj beteje, arbëreshi  Ivica Mateshiq kolonel i armatës kroate.
Ivica Mateshiqi & Bernard Kotlari
Po kush mund të shkruante më mirë për luftën se sa ai që e kishte  përjetuar vetë. Lufta jo vetëm që e nxori një ushtarak të madh, por edhe  krijoi një shkrimtar të shquar. Matesheiq ishte shprehur: “më duhet t’u them, po të mos ishte lufta nuk do të ishte Ivica Mateshiq si shkrimtar, thjesht, si vullnetar isha i pakënaqur me mënyrën se si  të tjerët informonin për luftën nga prapavija e sigurt, duke mos e përjetuar jetën reale të atdhetarëve  kroatë  nga vija e parë mbrojtëse”. Ky nuk ishte skenari i parë i mr. Ivica Mateshiqit, ai kishte shkrua skenarin sipas veprës së tij,” Kryqi i vëllezërve të mi”, i cili ishte realizuar në film më 2006 nga regjisori i njohur kroat Darko Dovranoviq dhe në festivalin e Bracanos shpërblehet me plaketën “Popujt dhe  ushtritë” në kategorinë historike. Rasti  tjetër është  më 2007,  kur sëbashku me regjisorin  e RAI II, Milenko Dujelen, e kishin fituar po këtë shpërblim  po në këtë festival me  filmin “Bombardimi i Zarës 1991”. Ndërsa B. Kotllar kishte  xhiruar shumë  filma dokumentarë, në CD dhe DVD, por filmi dokumentar “Zara” ku ishte  paraqitur edhe  vizita  e Papa  Gjon Palit II në Zarë, më: 9.06.2003 i solli një sukses të veçantë. Tre muaj para  vdekjes së Papës Bernardit kishte arritur falënderimi  nga Vatikani, për këtë film, me ç’rast Bernardi ishte shprehur: “Vetëm tani  jam i vetëdijshëm  çfarë  nderimi  kam  fituar nga  Papa  Pali II ,kur para tremuajsh kam pranuar falënderimin  për CD multimediale “ Zara “ si edhe njoftimin  që ajo CD do të ruhet në arkivin e Vatikanit“ Për nder të katërvjetorit  të kësaj vizite, sëbashku me regjisorin, z. Milenko Dujelen e realizojnë një film  dokumentar  në DVD kushtuar  vizitës së Papës  në Zarë, i cili iu shpërnda falas qytetarëve të Zarës. Edhe bashkëpunimi : Bernard –Ivica, i këtyre dy personaliteteve të shquara kulturore arbëreshe ishte i kahershëm. Këta kishin bashkëpunuar në  realizimin e shumë filmave dokumentarë në CD dhe DVD. Realizimi i këtij projekti  të përbashkët filmik, ”Zadar-Maslenica 1993”, me të cilin konkurrojnë në një festival ndërkombëtarë, dëshmoi pjekurinë  artistike dhe vlerat e vërteta të bashkautorëve të këtij filmi.
Filmi dokumentar” Zara -Maslenica 1993”paraqet vuajtjet e mjerimin e popullit të Zarës gjatë rrethimit dyvjeçar nga forcat serbo-çetnike, të cilat synonin pushtimin e këtij qyteti. Këta paraqiten dokumente e fakte të ndryshme të vuajtjes së qytetarëve për kushte elementare ,si dhe presioni i vazhdueshëm të forcave paramilitare të Arkanit e kapiten Draganit etj ,si dhe  fitoren historike të luftëtarëve kroat. Këtë betejë triumfale e  udhëhoqën me sukses gjeneralët kroatë: Gotovina, Bobetko, Norac etj. Vlen të përmendet, se në këtë betejë të lavdishme kishte edhe luftëtarë arbëreshë, si: bashkautori i filmit, z. Ivica Mateshiq, brigadieri, Danijel Kotlar, Bozhidar Kalmeta, i cili aktualisht e ka mandatin e dytë të ministrit i transportit në qeverinë aktuale të Kroacisë. Ajo që ishte interesante se bashkëpunimi për realizimin e këtij projekti  filmik, ndryshe  nga realizimet tjera, u bë nga distanca në relacionin, Itali- Kroaci, sepse z. Ivica shërbente atashe ushtarak i ambasadës kroate në Itali, ndërsa z. Bernardi në Arbëresh (Zarë), Vetëm njohja e thellë dhe e gjithanshme,vetëm pikëpamjet e njëjta të këtyre personaliteteve të shquara kulturore të Zarës, kanë mundur që të krijojnë një vepër të tillë, duke u konsultuar e bashkëpunuar nga largësia. Ndërsa  humanizmi dhe zemërgjerësia e tyre u shpreh kur shpërblimin ua dedikojnë atyre që ishin meritorë  për çlirimin e Kroacisë.
Ky gjest human u prit mirë nga opinioni dhe qarqet kulturore.
Bashkëpunimi  i tyre vazhdon në realizimin e projekteve të reja, sipas  Bernardit: ”Tani me Ivicën  jemi duke e përgatitur një ekspozitë me titull “Kurorëzimi gjatë shekujve te arbëreshët e Zarrës”. Anën grafike të 30 fotove të vjetra do ta përgatis vet, ndërsa, Ivica komentet për secilën fotografi.
Ekspozita do të jetë e hapur 15 ditë në bibliotekën e Arbneshit./Tung/

Nga Sylejman Morina

Shpërndaje

Postuar nga Bashkimi on Mar 30th, 2010 and filed under Shqiptarët në Botë. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. You can leave a response by filling following comment form or trackback to this entry from your site

Posto një koment:

Emri (i kërkuar)

E-mail (Nuk do të publikohet) (i kërkuar)

Website